Het reptielenbrein

Op basis van mijn persoonlijke ervaringen heb ik onderstaand artikel geschreven. In het kader van mijn missie met jaccohenZEN om andere professionals te helpen die vergelijkbare situaties tegenkomen, deel ik mijn inzichten en ervaringen openhartig. Wat voor de één appeltje eitje is, kan voor de ander een levenslang leerproces zijn.

Alles heeft twee kanten. Ik heb mijn hele leven graag gewerkt en ben van nature doelgericht. Het mensgerichte zit er zeker ook in, maar wordt soms overschaduwd door gedrevenheid, verantwoordelijkheidsgevoel en de wil om het goed te doen. Om daarmee in verbinding te blijven, zoek ik in mijn vrije tijd geregeld de rust op in de natuur en mediteer ik. Maar ook dan blijft het vallen en opstaan. Alsof het één niet zonder het ander kan. Misschien is dat ook gewoon onderdeel van het mens zijn.

Intellectueel begrijp ik veel van de spirituele wijsheden prima. De praktijk blijkt echter vaak weerbarstiger. Weten hoe het zit en er daadwerkelijk naar leven zijn soms twee verschillende dingen.

Ik hoop dat mensen iets hebben aan mijn bijdragen. Niet omdat ik het allemaal zo goed weet, maar juist omdat ik ervan uitga dat ik vast niet de enige ben met een zogenaamd reptielenbrein. Misschien herkennen anderen zich in deze worsteling tussen rust en gedrevenheid, tussen bewustzijn en automatische reacties. Als mijn ervaringen daaraan kunnen bijdragen, is het delen ervan de moeite waard.

Ik twijfelde even of ik deze post zou moeten plaatsen.

Het reptielenbrein is in mijn optiek een bruikbare metafoor voor de automatische overlevingsreacties die in ons geactiveerd worden wanneer we denken dat we in gevaar zijn. In spirituele kringen wordt dit ook wel het ego genoemd. Het is immers het mechanisme dat getriggerd wordt wanneer je denkt dat er iets bedreigd wordt.

Bij ons mensen is dat, door onze verbeeldingskracht, ook datgene waarmee we ons identificeren. En daar kan het soms misgaan. Althans, als je uit je slof schieten als misgaan wilt bestempelen.

In de regel ben ik ervan overtuigd dat het bewaren van rust de beste strategie is voor een professional. En toch gebeurt het dat, als dingen niet gaan zoals je zou willen, de emotie een loopje met je neemt.

Aangezien ik de neiging heb erg gedreven te zijn en mijn werk en het bedrijf dat ik vertegenwoordig serieus te nemen, kan ik mij daar behoorlijk mee identificeren. Op het moment dat die automatische overlevingsreactie denkt dat er iets bedreigd wordt, bijvoorbeeld wanneer een klant in stevige bewoordingen aangeeft dat het bedrijf waarvoor je werkt niet goed bezig is, ontstaat er een emotie.

Op zo'n moment is er een sterk verlangen om betrokken collega's hierin mee te nemen. Het eerste wat mij dan vaak voor de voeten wordt geworpen is: "Maar jij mediteert toch?"

Ja, dat klopt, zeg ik dan. En dat is niet voor niets.

Meditatie maakt je niet ongevoelig. Het zorgt er niet voor dat je nooit meer boos, geraakt of teleurgesteld bent. Het helpt je vooral om sneller te herkennen wat er gebeurt. Om ruimte te creëren tussen de prikkel en je reactie. Om niet volledig samen te vallen met de emotie die opkomt.

Los van dit betoog ten gunste van de gemoedsrust, blijft als professional wel de vraag hoe je kunt werken aan verbetering. Want er is altijd verbetering mogelijk.

In spirituele zin is het antwoord wellicht om je minder te identificeren en dingen minder persoonlijk aan te trekken. Om te beseffen dat je niet je gedachten en emoties bént, maar degene die ze waarneemt.

In praktische zin kan het soms helpen om, als rustige en aardige woorden niet meer aankomen, je emotie toch in de strijd te gooien. Niet vanuit agressie, maar vanuit betrokkenheid en oprechtheid. En daarbij voor lief te nemen dat je niet altijd door iedereen aardig gevonden wordt.

Misschien zit de wijsheid niet in het volledig uitschakelen van het reptielenbrein, maar in het leren herkennen wanneer die automatische reactie aan het stuur zit. Om vervolgens bewust te kiezen hoe je ermee omgaat.

Want ook dat is mens zijn. En misschien juist wel professioneel zijn.

Meer content, inzichten en persoonlijke verhalen vind je op bodmamu en jaccohenZEN. Ook in de toekomst zal ik daar blijven schrijven over de zoektocht naar bewust leven, persoonlijk leiderschap en professioneel functioneren vanuit meer aandacht, rust en verbinding.

Jacco